ข้ามไปยังเนื้อหา
Jedifeg จานไทยที่ช่วยให้วันนิ่งขึ้น

ตลาดเช้า • ร้านตามสั่ง • เซเว่นตอนดึก • งานบุญ

ริมทางและชีวิตจริง: จานสมดุลนอกบ้าน

คนไทยจำนวนมากกินข้าวนอกบ้านเกือบทุกมื้อ หน้านี้จึงไม่ได้เริ่มจากครัว แต่เริ่มจากรถเข็น ร้านตามสั่ง และชั้นวางในร้านสะดวกซื้อ ว่าเราเลือกอะไรได้บ้างในสถานการณ์จริง

A busy Thai fresh market with heaps of green vegetables, herbs and a vendor wearing a mask
ภาพปก ตลาดสดช่วงเช้า ที่ผักหนึ่งกำราคาไม่กี่บาท

แนวคิดของเรา

ไม่มีอาหารไทยจานไหนเป็นผู้ร้าย และไม่มีจานไหนเป็นยาวิเศษ สิ่งที่เปลี่ยนภาพรวมคือสิ่งที่เราสั่งซ้ำทุกวัน

"เราไม่ได้ขอให้เลิกกินกะเพรา แค่ขอให้กะเพราจานนั้นมีข้าวน้อยลงหนึ่งทัพพี และมีแตงกวาวางอยู่ข้าง ๆ"

ทีมงาน Jedifeg

แกะเมนู

เมนูริมทางยอดนิยม: มีอะไรอยู่ในจาน และสั่งต่างไปได้อย่างไร

เลือกแปดเมนูที่เจอได้ทุกจังหวัด ดูว่าแป้ง น้ำตาล และผักอยู่ตรงไหน แล้วลองประโยคสั่งอาหารที่ร้านเข้าใจทันที

เมนูสิ่งที่ควรรู้ลองสั่งแบบนี้
ข้าวผัดกะเพราข้าวพูนจาน ผัดใส่ซอสหอยนางรมและน้ำตาล ผักมีแค่ใบกะเพรา"ข้าวน้อย ไม่ใส่น้ำตาล ขอแตงกวาหรือถั่วฝักยาวด้วย"
ส้มตำไทยผักเยอะ แต่บางร้านใส่น้ำตาลปี๊บหลายช้อน"ตำไทยหวานน้อย ผักสดเพิ่ม" คู่ไก่ย่าง ข้าวเหนียวกำเล็ก
ข้าวมันไก่ข้าวหุงกับไขมันไก่ น้ำจิ้มเต้าเจี้ยวมีน้ำตาล"ไก่ต้ม ข้าวสวยหรือข้าวน้อย ซุปเพิ่ม น้ำจิ้มแยก"
ก๋วยเตี๋ยวเรือชามเล็กแต่มักกินสองถึงสามชาม น้ำซุปมีน้ำตาล"ชามเดียว ลวกผักบุ้งเพิ่ม" แล้วปรุงด้วยพริกน้ำส้ม
ข้าวเหนียวหมูปิ้งหมูหมักกะทิและน้ำตาล ข้าวเหนียวห่อใหญ่หมูปิ้งสองไม้ ข้าวเหนียวห่อเล็ก นมจืดหนึ่งกล่อง
ผัดไทยเส้นผัดกับน้ำมะขามและน้ำตาล ถั่วงอกดิบเป็นผักหลัก"หวานน้อย ถั่วงอกกับใบกุยช่ายเพิ่ม" กินเป็นมื้อเดียว ไม่ใช่ของว่าง
ข้าวราดแกงเลือกแกงได้ แต่น้ำแกงกะทิราดเต็มจาน"แกงหนึ่ง ผัดผักหนึ่ง ราดข้างจาน" เลือกแกงส้มหรือแกงจืด
ชาเย็น กาแฟเย็นนมข้นหวานและน้ำตาล เป็นแหล่งน้ำตาลที่ใหญ่ที่สุดของวันได้"หวานน้อย แก้วเล็ก" หรือเปลี่ยนเป็นชาเขียวไม่หวาน
Close-up of Thai green papaya salad with tomato wedges in a white bowl with blue patterns, chopsticks beside it on a dark wooden table
ส้มตำหนึ่งจาน คือบทเรียนเรื่องความสมดุลที่ดีที่สุด: ผักมาก เปรี้ยวเผ็ดเต็มที่ และหวานแค่พอรู้

ร้านสะดวกซื้อตอนดึก

ร้านสะดวกซื้อเปิดตลอดเวลาและอยู่ทุกหัวมุม ตอนหิวและเหนื่อยเรามักหยิบสิ่งที่อยู่ระดับสายตา ลองมีรายการในใจก่อนเดินเข้าร้าน

  • ไข่ต้ม ไก่อกพร้อมทาน เต้าหู้ เป็นโปรตีนที่หยิบง่าย
  • นมจืด นมถั่วเหลืองไม่หวาน แทนนมเปรี้ยวรสหวาน
  • สลัดผักหรือผลไม้ตัดแต่ง แทนขนมขบเคี้ยวรสหวาน
  • ข้าวกล่องที่มีผัก อ่านฉลากดูปริมาณน้ำตาลและโซเดียม
  • น้ำเปล่าขวดใหญ่ แทนน้ำหวานซื้อหนึ่งแถมหนึ่ง
A balanced plate with riceberry rice, pumpkin, lotus root, egg, chicken and onions next to a cup of tea
จานที่บ้านทำได้ง่ายกว่าที่คิด: ข้าวสีเข้ม ผักสามสี โปรตีนหนึ่งอย่าง

ศูนย์อาหารออฟฟิศ

เดินดูให้ครบรอบก่อนเลือก ร้านข้าวแกงที่มีผัดผักหลายอย่างมักจัดจานสมดุลง่ายกว่าร้านของทอด

ข้าวกล่องเดลิเวอรี

สั่งตอนยังไม่หิวมาก เพิ่มเมนูผักหนึ่งอย่าง และลบเครื่องดื่มหวานออกจากตะกร้าก่อนกดยืนยัน

ครัวคอนโดเล็ก ๆ

หม้อหุงข้าว กระทะไฟฟ้า และตู้เย็นช่องเล็กพอแล้ว เตรียมข้าวสองสีกับไข่ต้มไว้ล่วงหน้าสองสามวัน

งานบุญ งานเลี้ยง และวงข้าวกับเพื่อน

อาหารไทยคือการกินร่วมกัน การปฏิเสธทุกอย่างทำให้อึดอัด เลือกตักผักและต้มก่อน ตักของหวานชิ้นเล็กหนึ่งชิ้น และไม่ต้องอธิบายใครเรื่องจานของเรา

วงเหล้ากับเพื่อนมักยาวและมีกับแกล้มทอด ถ้าดื่ม ให้กินข้าวและผักก่อน สลับน้ำเปล่า และกลับบ้านก่อนจะมีรอบมาม่าตอนตีหนึ่ง

ชีวิตห้าแบบ

จานสมดุลในห้าตารางชีวิต

ตัวอย่างสมมติของผู้ชายห้าคนในห้าเมือง เลื่อนการ์ดไปด้านข้างเพื่ออ่านต่อ

กรุงเทพฯ · พนักงานออฟฟิศ

ประชุมยาว ขนมในห้องประชุม

วางขวดน้ำไว้ตรงหน้าแทนจานขนม ถ้าหยิบขนม หยิบชิ้นเดียวแล้วเลื่อนจานออกไป มื้อเที่ยงเลือกร้านที่มีผัดผัก

เชียงใหม่ · ไรเดอร์ส่งอาหาร

กินระหว่างรอออเดอร์

พกถั่วต้มหรือไข่ต้มในกล่องเล็ก เติมน้ำเปล่าจากจุดพัก และเลือกข้าวเหนียวกำเล็กคู่ไก่ย่างแทนขนมปังไส้หวาน

ระยอง · พนักงานโรงงานกะดึก

มื้อหลักตอนตีสอง

กินมื้อหลักก่อนเข้ากะ และมื้อเล็กกลางกะ เครื่องดื่มชูกำลังหนึ่งขวดพอ ที่เหลือเป็นน้ำเปล่า หลังเลิกกะกินเบาแล้วนอนในห้องมืด

ขอนแก่น · เจ้าของร้านโชห่วย

อยู่หน้าตู้น้ำหวานทั้งวัน

แยกตู้เย็นส่วนตัวที่มีแต่น้ำเปล่าและชาไม่หวาน กินข้าวเป็นเวลาแม้ลูกค้าเข้า และเดินจัดของในร้านช่วงบ่าย

ภูเก็ต · พ่อลูกสอง

กินตามลูก

เด็ก ๆ ชอบไก่ทอดและน้ำแดง พ่อสั่งต้มยำน้ำใสกับปลาทอดมาแบ่งกันทั้งโต๊ะ และพาเดินชายหาดหลังมื้อเย็น

ฤดูกาลและเทศกาลไทย

อากาศและเทศกาลเปลี่ยนสิ่งที่วางอยู่บนโต๊ะ ไม่ได้แปลว่าต้องงดอะไร แค่รู้ล่วงหน้าว่าช่วงไหนน้ำตาลจะมาแบบไม่ตั้งตัว

มีนาคม–พฤษภาคม

หน้าร้อนและสงกรานต์

อากาศร้อนทำให้อยากน้ำปั่นและน้ำแข็งใส ดื่มน้ำเปล่าให้พอก่อนออกจากบ้าน แล้วของหวานเย็นจะเป็นแค่ของว่าง ไม่ใช่สิ่งดับกระหาย

พฤษภาคม–ตุลาคม

หน้าฝน

ฝนตกรถติด หลายคนสั่งเดลิเวอรีบ่อยขึ้นและขยับตัวน้อยลง ลองเดินในห้างหรือขึ้นลงบันไดคอนโดแทนการเดินข้างนอก

ราวเดือนตุลาคม

เทศกาลกินเจ

อาหารเจไม่มีเนื้อสัตว์ แต่หลายเมนูเป็นแป้งทอดและผัดน้ำมันเยอะ เลือกเต้าหู้ ถั่ว และผักต้มเป็นหลัก

พฤศจิกายน–กุมภาพันธ์

หน้าหนาวและเทศกาลปลายปี

ช่วงปีใหม่และตรุษจีนมีกระเช้าขนมและงานเลี้ยงต่อเนื่อง อากาศเย็นในภาคเหนือและอีสานเป็นช่วงดีสำหรับการเดินตอนเช้า

ขยับตัวกลางแจ้ง แบบคนเมืองร้อน

การเดินและการขยับตัวเป็นส่วนหนึ่งของวันได้โดยไม่ต้องเข้ายิม งานวิจัยหลายชิ้นศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการเคลื่อนไหวกับระดับน้ำตาลและพลังงาน ผลแตกต่างกันไปในแต่ละคน และยังไม่ใช่การรักษาโรค

  • เดินตลาดเช้า ก่อนแดดแรง เดินซื้อผักเองหนึ่งรอบ ได้ทั้งการขยับตัวและผักสำหรับวันนั้น
  • สวนสาธารณะตอนเย็น สวนลุมพินี สวนรถไฟ หรือสวนใกล้บ้าน เดินหลังมื้อเย็นสักพักแทนการนั่งดูโทรศัพท์
  • บันไดแทนลิฟต์ สองสามชั้นในออฟฟิศหรือคอนโด เป็นการขยับตัวที่ไม่ต้องเปลี่ยนชุด
  • ระวังความร้อน หลีกเลี่ยงการออกแรงหนักช่วงเที่ยงถึงบ่ายสาม ดื่มน้ำ และหยุดเมื่อเวียนหัวหรือใจสั่น

ตรวจสุขภาพ

เมื่อไรการตรวจจากแพทย์สำคัญกว่าการปรับจาน

การตรวจระดับน้ำตาลในเลือดเป็นการตรวจพื้นฐานที่แพทย์มักแนะนำสำหรับผู้ใหญ่ โดยเฉพาะผู้ที่มีน้ำหนักเกิน มีคนในครอบครัวเป็นเบาหวาน หรือมีความดันโลหิตสูง สิทธิประกันสังคมและหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้ามีบริการตรวจสุขภาพตามช่วงอายุ สอบถามได้ที่โรงพยาบาลตามสิทธิของคุณ

  • ถึงรอบตรวจสุขภาพประจำปีแล้วแต่ยังไม่ได้ไป
  • มีอาการกระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
  • ปัญหาการแข็งตัวหรือความเหนื่อยล้าที่เป็นต่อเนื่องหลายสัปดาห์
  • ได้รับยาใหม่และอยากรู้ว่าต้องปรับการกินอย่างไร

สิบความผิดพลาดเวลากินนอกบ้าน

  1. 01

    สั่งตอนหิวจัด เลยได้ทั้งของทอดและของหวานในออเดอร์เดียว

  2. 02

    คิดว่าเมนูที่มีคำว่า "ผัก" ต้องสมดุลเสมอ ทั้งที่ผัดผักบางจานซอสหวานมาก

  3. 03

    ลืมว่าน้ำจิ้มก็เป็นส่วนหนึ่งของมื้อ

  4. 04

    กินก๋วยเตี๋ยวเรือหลายชามโดยไม่นับ

  5. 05

    ซื้อเครื่องดื่มโปรโมชันเพราะคุ้ม ทั้งที่ไม่ได้อยากดื่ม

  6. 06

    กินของว่างในรถทุกครั้งที่รถติด

  7. 07

    ไม่กล้าขอ "ข้าวน้อย" หรือ "หวานน้อย" เพราะเกรงใจร้าน

  8. 08

    คิดว่าอาหารเจหรืออาหารคลีนทุกจานสมดุลเท่ากัน

  9. 09

    ปิดท้ายวงเหล้าด้วยมาม่าหรือข้าวต้มดึก

  10. 10

    ใช้ "วันนี้พลาดแล้ว" เป็นเหตุผลให้ปล่อยทั้งสัปดาห์

ขีดฆ่าความเชื่อ

ความเชื่อที่ได้ยินบ่อยในวงข้าว ขีดฆ่าไว้ แล้วเขียนสิ่งที่ใกล้ความจริงมากกว่า

อาหารริมทางไม่มีทางสมดุล

หลายร้านมีผักและโปรตีนดี ๆ อยู่แล้ว แค่ต้องรู้วิธีสั่ง

ส้มตำปูปลาร้าไม่มีน้ำตาลเลย

ขึ้นอยู่กับร้าน บางร้านใส่น้ำตาลเพื่อตัดรสเค็ม ขอหวานน้อยได้

น้ำเต้าหู้ทุกแก้วดีต่อสุขภาพ

น้ำเต้าหู้มีโปรตีน แต่แบบใส่น้ำตาลและเครื่องเยอะเป็นของหวานไปแล้ว

ข้าวกล่องคลีนทุกกล่องเหมือนกัน

บางกล่องข้าวเยอะหรือซอสหวาน อ่านฉลากและดูสัดส่วนในกล่อง

เหงื่อออกมากหน้าร้อนแปลว่าเผาผลาญน้ำตาลมาก

เหงื่อคือการระบายความร้อน ไม่ได้เป็นตัววัดการใช้พลังงาน

อาหารเจคืออาหารเพื่อสุขภาพเสมอ

หลายเมนูเจเป็นแป้งทอดและผัดน้ำมันเยอะ ต้องเลือกเหมือนอาหารปกติ

ดื่มเบียร์แทนข้าวได้

แอลกอฮอล์ไม่ใช่อาหาร และอาจมีผลกับระดับน้ำตาลโดยเฉพาะในคนที่ใช้ยา

ผลไม้ตัดแต่งในรถเข็นดีกว่าทุกอย่าง

ผลไม้เป็นตัวเลือกที่ดี แต่ระวังพริกเกลือหรือบ๊วยที่ใส่น้ำตาลมาก

ผู้ชายแข็งแรงไม่ต้องตรวจน้ำตาล

การตรวจสุขภาพประจำปีช่วยให้รู้ข้อมูลของตัวเองตั้งแต่ยังไม่มีอาการ

กาแฟดำลดน้ำตาลในเลือด

ยังไม่มีหลักฐานว่ากาแฟใช้คุมน้ำตาลได้ ประโยชน์หลักคือไม่มีน้ำตาลเพิ่ม

คำถามจากคนกินข้าวนอกบ้าน

ไม่เจอคำถามของคุณ? เขียนถึงเรา

กินข้าวนอกบ้านทุกมื้อ จะสมดุลได้จริงไหม

ได้มากขึ้นกว่าที่คิด แค่สั่งข้าวน้อย ผักเพิ่ม และหวานน้อยจนเป็นนิสัย

ร้านตามสั่งไม่ยอมไม่ใส่น้ำตาล ทำอย่างไร

บางร้านผสมซอสไว้แล้ว เลือกเมนูต้ม นึ่ง หรือย่างแทนผัดในวันนั้น

ร้านสะดวกซื้อมีอะไรเป็นมื้อเย็นได้บ้าง

ข้าวกล่องที่มีผัก ไข่ต้ม สลัด และนมจืด รวมกันเป็นมื้อที่ครบพอสมควร

ข้าวเหนียวกินทุกวันได้ไหม

กินได้ในปริมาณพอดี กำเล็กลงและมีผักกับโปรตีนในมื้อเดียวกัน

ทำงานกะดึก ควรกินมื้อหลักเมื่อไร

หลายคนกินมื้อหลักก่อนเข้ากะและมื้อเล็กกลางกะ ปรับตามตารางของคุณ ถ้ามีโรคประจำตัวให้ถามแพทย์

ถ้ารู้สึกไม่สบายหลังปรับการกินควรทำอย่างไร

กลับไปกินแบบเดิมที่สบายตัว และปรึกษาแพทย์ถ้ามีอาการใจสั่น หน้ามืด หรือเหนื่อยผิดปกติ

เมื่อไรควรพบแพทย์

เมื่อมีอาการกระหายน้ำ ปัสสาวะบ่อย น้ำหนักลด แผลหายช้า ปัญหาการแข็งตัวต่อเนื่อง หรือถึงรอบตรวจสุขภาพประจำปี

การปรับอาหารใช้แทนการรักษาได้ไหม

ไม่ได้ อาหารเป็นส่วนหนึ่งของการดูแลตัวเองทั่วไป การวินิจฉัยและการรักษาเป็นหน้าที่ของแพทย์

น้ำผลไม้ปั่นไม่ใส่น้ำตาลดีไหม

ยังมีน้ำตาลจากผลไม้ ดื่มแก้วเล็กเป็นครั้งคราว และกินผลไม้ทั้งผลบ่อยกว่า

หน้าร้อนดื่มน้ำหวานเพื่อไม่ให้หน้ามืดได้ไหม

น้ำเปล่าเพียงพอสำหรับคนส่วนใหญ่ ถ้าหน้ามืดบ่อยควรตรวจหาสาเหตุกับแพทย์

พาครอบครัวไปบุฟเฟต์ จะเลือกอย่างไร

เดินดูให้ครบก่อน เริ่มจากผักและซุป ตักจานเล็ก และกินของหวานเป็นจานสุดท้ายแบบชิ้นเล็ก

ทำไมเว็บไซต์นี้ไม่ขายอาหารเสริม

เพราะเราเชื่อว่าการปรับจานที่กินอยู่ทุกวันเป็นจุดเริ่มที่ปลอดภัยกว่า และเราไม่ต้องการให้คำแนะนำมีผลประโยชน์ทางการค้าแอบแฝง

เมื่อการปรับนิสัยอย่างเดียวไม่พอ

ถ้าคุณปรับจานมาระยะหนึ่งแล้วยังเหนื่อยล้ามาก มีอาการผิดปกติ หรือมีความกังวลเรื่องสมรรถภาพทางเพศ การพบแพทย์ช่วยหาสาเหตุที่แท้จริงได้ นักกำหนดอาหารในโรงพยาบาลช่วยวางแผนการกินที่เหมาะกับคุณโดยเฉพาะ และในกรณีฉุกเฉิน โทร 1669

มีเมนูประจำที่อยากให้เราช่วยแกะ?

ส่งชื่อร้าน เมนู และวิธีที่คุณสั่งอยู่ตอนนี้ ทีมงานจะตอบเป็นไอเดียทั่วไปสำหรับการปรับ